“Wat bepaalt je geluk, je succes in leven? Wat bepaalt de kwaliteit van je leven? Is het je werk, je opleiding, je handicap?” Bekijk hier wat zij toen vertelde over levensgeluk:

Lees hier het interview wat wij hadden met Sabrina Starke voor TEDxAmsterdamWomen.

Kim Feenstra won in 2007 Holland’s next topmodel. De afgelopen drie jaar nam haar carrière een vlucht. Tijdens TEDxAmsterdamWomen vertelt ze over haar turbulente leven.

Als jong meisje raakte Kim Feenstra met haar ouders betrokken bij een auto-ongeluk. Daardoor verloor ze de helft van haar gehoor. ‘Toen ik erachter kwam dat ik minder kon horen dan andere mensen, focuste ik me op de stem in mezelf. Die stem kon ik altijd horen en ik noemde het mijn inner key, mijn innerlijke sleutel. Het werd voor mij de sleutel tot succes.’

Al van jongs af aan vertelt haar moeder haar dat ze later model zal worden, zegt Kim, en ze wil niets liever. Toch was het geen gemakkelijke weg. ‘Mijn tienerjaren waren turbulent. Ik hing regelmatig rond op de verkeerde plekken, met de verkeerde mensen. Als ik een stap in de goede richting zette, moest ik meteen daarna weer vier stappen terugdoen, waardoor ik niet vooruit kwam.’ Tot ze op een avond, eenzaam en verdrietig, besloot nu écht voor zichzelf te kiezen.

Twee dagen later, ‘het leek wel een wonder’, werd Feenstra op straat gescout door een Frans modellenbureau. De week daarna zat ze in het vliegtuig naar Parijs. ‘Het modellenbestaan was een droomwereld, maar ook een heftige wereld,’ zegt Feenstra. ‘Weer werd ik geconfronteerd met seks, drugs en rock ‘n’ roll. Ik had moeiteloos kunnen terugvallen in oude gewoonten, want ik verdiende niet veel als model en er waren honderden meisjes die net zo mooi waren als ik. Maar mijn droom opgeven? Hell no, are you crazy?‘

Ondertussen was in Nederland de voorbereiding voor een modellenwedstrijd in volle gang: het allereerste seizoen van Holland’s Next Topmodel. Een vriendin gaf haar op en ze werd uit duizend meisjes geselecteerd om aan het programma mee te doen. Zes weken later, op 14 mei 2007, werd de toen 21-jarige Kim Feenstra de winnaar.

‘Dit is het, dacht ik bij mezelf, nu kan me niets meer gebeuren. Maar niets bleek minder waar. Nu ik een BN’er was, wilde iedereen alles over me weten en verschenen er nare verhalen uit mijn verleden in de pers. Op straat werd ik nageroepen en zelfs mijn modellenbureau zei tegen me dat ik mijn droom om ooit in de Italiaanse Vogue te staan, wel kon vergeten.’

Uiteindelijk besluit Feenstra om dit modellenbureau de rug toe te keren. ‘Ik was terug bij af. Voor het eerst in mijn leven dacht ik eraan om op te geven. Maar mijn innerlijke sleutel zei tegen me: don’t you even dare. We zijn nu drie jaar verder en mijn carrière heeft een vlucht genomen. Ik ben nog steeds model, ik acteer en ik geef workshops. En die Italiaanse Vogue? Daar sta ik deze maand in.’

Als Feenstra iets hoopt te bereiken met haar talk voor TEDxAmsterdamWomen, dan is het dat ze ons kan inspireren om in jezelf te geloven. ‘Alleen als je in jezelf gelooft, kun je mogelijkheden creeëren om je droom waar te maken. Audrey Hepburn zei ooit: “Nothing is impossible. The word itself says: I’m possible.” Alles is mogelijk als je maar in jezelf gelooft. Dát is je innerlijke sleutel.’

Bewijsvoering
Wetenschapper Paul Zak voldoet in niets aan het traditionele beeld dat je hebt van een wetenschapper. Hij is niet stoffig, gebruikt nauwelijks moeilijke woorden, en is allesbehalve geobsedeerd het uitleggen van de bewijsvoering achter zijn stellingen. Zak presenteert zich – ook op het TEDxAmsterdamWomen-podium – eerder als talkshowhost of stand-up comedian.

Shirt
“Ik ga heel ver om mijn research te onderbouwen”, vertelt Paul. Eerder al sprong hij uit een vliegtuig om te kijken wat dit met bepaalde hormoonlevels zou doen, en nam hij bloed af bij bruidspaar en gasten voor en na de plechtigheid. Op het podium van TEDxAmsterdam op 30 november 2012 trok hij zijn shirt uit om zijn torso met zijn ‘moral molecule’ oxytocine te kunnen bespuiten. Sensatie!

Populaire oneliners
Tijdens zijn presentatie op TEDxAmsterdamWomen hield hij zijn kleren aan – maar sprong hij inhoudelijk van de hak op de tak. De ene populaire oneliner volgde op de andere. En, wetende dat hij zich voor een zaal met overwegend vrouwen bevond, liet Paul het niet na expliciet met het publiek te ‘bonden’ door een aantal praktische clichés de revue te laten passeren, en die vervolgens met een losstaand onderzoeksresultaat te verklaren of illustreren.

Sexy brein
“Vergeef ons mannen dat we niet meer weten wat jullie tien jaar geleden ook alweer zeiden. Het mannelijk brein ontwikkelt zich nu eenmaal anders dan het vrouwelijk brein. Kijk maar op dit plaatje.” En: “Van vrouwen wordt wel gezegd dat ze veel emotioneler zijn dan mannen. Dit is echter juist niet het geval. In de werksfeer is de vrouw de betere onderhandelaar, omdat ze dingen niet persoonlijk opvat en wil samenwerken. Mannen zijn veel sneller gekrenkt. Dit komt door verschillen in de ontwikkeling van het brein bij mannen en vrouwen.” Of: “Vrouwen vinden het brein het meest sexy lichaamsdeel van de man. Ziehier de verdeling van IQ-hoogte over de vrouwelijke en mannelijke populatie!”

Entertainer
Paul is een prima entertainer, dat moet gezegd. En een paar dingen die hij vertelde wáren ongekend en opmerkelijk. Het feit dat er twee dorpen in de wereld zijn, één in Honduras en één in Mexico, waarin sommige personen met de komst van de puberteit zich van een meisje tot een jongen ontwikkelden. Maar enige onderbouwde conclusie over het aloude thema “het verschil tussen mannen en vrouwen” bleef uit. Misschien komt het omdat 18 minuten wel erg kort is om alle feiten naast elkaar te zetten. Een reden te meer om zijn boek “The Moral Molecule” te gaan lezen.

“Denk eens aan een dag dat je verdrietig was. Waarom voelde je je toen verdrietig?” Zo begint psycholoog Elke Geraerts haar TED betoog. Iedereen heeft wel eens zo’n dag gehad, of meerdere dagen. Als we het verdriet proberen te lokaliseren, reiken we al snel naar ons hart. Maar het verdriet – en ook de liefde die we voelen – komt vanuit onze hersenen, niet ons hart. Het zijn onze hersenen die zich verdrietig voelen, die zich gelukkig voelen, die onze dromen herbergen. Het is allemaal in ons brein.

Soms worden we beperkt door onze hersenen. Als onze hersenen gespannen zijn. bijvoorbeeld als we stress op ons werk ervaren, of ruzie hebben met een geliefde. Maar al te vaak krijgen mensen burn-outs of voelen zich gedeprimeerd. Steeds meer mensen kampen met een verslaving. Geraerts wil een brug slaan tussen de wetenschap en mensen en naar manieren zoeken om deze omstandigheden op te lossen. De ‘World Health Organisation’ voorspelt dat tegen 2020 depressie de meest voorkomende ziekte in de westerse wereld zal zijn.

Train je hersenen
Wat als je je brein nou sterker zou kunnen maken? Net zoals je je spieren traint. Psychologisch onderzoek heeft uitgewezen dat dit mogelijk is. Je kunt je hersenen versterken, en daardoor beter presteren, door middel van oefeningen. In Stockholm lieten wetenschappers van de onderzoeksgroep van professor Klingberg mensen oefeningen op de computer doen om het werkende geheugen te trainen. Oefeningen die vergelijkbaar zijn met het oplossen van een Sudoku of kruiswoordpuzzel. Na een maand waren deze mensen niet alleen beter in staat de oefeningen uit te voeren, ook was hun vermogen om problemen op te lossen verbeterd. De onderzoekers zagen drastische veranderingen in de hersenen van deze proefpersonen, voornamelijk in de frontaalkwab waar meer connectiviteit werd waargenomen.

Geraerts onderzocht in het onderzoekslaboratorium van de Erasmus Universiteit in Rotterdam of een training voor het werkende geheugen inderdaad invloed zou kunnen hebben op iemands mentale staat. Gedurende een maand ondergingen mensen die kampten met een depressie of angstgevoelens een computertraining, een soort van hersengymnastiek. De resultaten zijn zeer bemoedigend. Niet alleen word je slimmer van hersentraining, ook zijn je hersens beter in staat met tegenslagen om te gaan.

Veerkracht
Iedereen ervaart wel eens een enorme tegenslag en de veerkrachtige mensen die daar goed mee om kunnen gaan, hebben een groot voordeel. Naast het hebben van een hoog IQ en een sterk EQ (emotionele intelligentie) is veerkracht een belangrijke kwaliteit om je leven een succes te maken. Veerkracht is iemands vastberadenheid om tegenslagen het hoofd te bieden, om weer op te staan na te zijn gevallen.

Diepte-interviews met succesvolle mensen lieten zien dat zij allemaal, op enig punt in hun leven, zijn geslaagd door terug te vechten uit bijzonder moeilijke persoonlijke of zakelijke omstandigheden. Wat als je nou je veerkracht kon verbeteren? Het goede nieuws is, is dat veerkracht niet alleen maar genetisch bepaald is. Gebeurtenissen die in onze tiener- en twintigerjaren plaatsvinden, hebben een grote impact op onze veerkracht. De meerderheid van de geïnterviewden hebben een moeilijke jeugd gehad, kwamen uit gebroken gezinnen of hebben een traumatische gebeurtenis meegemaakt zoals het overlijden van een ouder.

Anticipatie is cruciaal voor veerkracht. Het houdt ons op de juiste weg. Maar om te kunnen anticiperen is ook initiatief nodig. Initiatief om in te grijpen als er iets mis is gegaan of dreigt mis te gaan. Zonder je eigen initiatief zul je worden opgeslorpt door dagelijkse beslommeringen en desillusies. Je moet zelf actie ondernemen en de consequenties die je acties kunnen hebben voor lief nemen. Je moet keuzes durven maken, soms zelfs gewaagde keuzes, met je ogen wijd open. Dat zal bijdragen aan je veerkracht.

Denk nu eens terug aan het trieste moment waar je aan dacht aan het begin van het verhaal van Elke Geraerts. Zelfs op zo’n dag kun je de kapitein van je eigen leven zijn. Zolang je maar je veerkracht koestert. Tegenslagen zullen je alleen maar sterker maken.

De Masaai is een trots volk. “Opgroeien als Masaai meisje is niet eenvoudig geweest”, zegt Nice. “Meisjes mogen gezien worden, maar zelden gehoord. En Masaai mannen zijn trots op hun tradities en identiteit. In het bewaken van hun cultuurgoed zijn de Masaai grenzen voorbij gegaan als het op mensenrechten voor vrouwen aankomt. Vrouwen hebben geen zelfbeschikking over hun lichaam, ze hebben geen recht op onderwijs, ze kunnen niet zelf kiezen met wie ze trouwen en mogen hun meningen niet vrij delen. Vrouwenbesnijdenis is weliswaar illegaal in Kenia, maar wordt bij de Masaai nog volop toegepast. “Jonge meisjes van nog geen twaalf worden besneden, uit school gehaald en gedwongen in het huwelijk”, zegt Nice.

Veilige thuis
Nice was dit lot ook beschoren. Tot haar ouders onverwacht overleden. Ze was acht jaar oud. “Alles wat ik kende, mijn ouders, mijn veilige thuis, werd van mij weggerukt. Maar gek genoeg heeft het me ook gered. Omdat ik niet tot een gezin behoorde, kon ik ontsnappen aan de traditionele besnijdenis. Mijn oom heeft het nog wel geprobeerd, me zelfs geslagen, maar telkens rende ik weg.”

“We moeten sterk zijn, uit onze comfortzone stappen en vechten voor datgene waarin we geloven. Doorzettingsvermogen kan ons ver brengen. En ik ben daar het bewijs van.”

Flying doctors
In 2008 werd Nice uitgekozen om mee te doen aan een voorlichtingsprogramma van AMREF Flying Doctors. Ze leerde over de gezondheidsrisico’s van besnijdenis en tienerzwangerschappen. “Toen begreep ik pas goed hoe belangrijk een seksuele gezondheid en seksuele zelfbeschikking zijn.”

Geen stem
Het was een lange weg om andere meisjes te overtuigen van deze kennis. “Ik wist dat verandering alleen kon gebeuren als de hele gemeenschap mee zou doen. Maar hoe bereik je dat in een gemeenschap die wordt geleid door mannen en waarin meisjes geen stem hebben?”

Comfort zone
Ze roept de zaal aan: “Vrouwen over de hele wereld hebben het misschien zelf meegemaakt: leven of werken in een mannenwereld. We moeten sterk zijn, uit onze comfortzone stappen en vechten voor datgene waarin we geloven. Doorzettingsvermogen kan ons ver brengen. En ik ben daar het bewijs van.”

Dorpsoudsten
Ze stapte naar de dropsoudsten. Doodnerveus. ‘Ik nam diep adem en vertelde mijn verhaal. Ik toonde hen het respect wat ze verdienen en deelde de kennis die ik had geleerd van AMREF. En geloof het of niet, ze luisterden. Via de dorpsoudsten kwam ze in aanraking met de Morans. Dat zijn de jonge mannen in de kracht van hun leven, de toekomstige leiders. Ze leven in de bush en hebben meerdere partners. Na veel twijfel en de nodige argwaan kreeg ze ‘Esiere’, een zwarte stok als een teken van respect en leiderschap en kon ze beginnen met het delen van haar kennis.

Alternatieven riuelen
Ik leerde de Morans condooms te gebruiken, om geslachtziekten te laten behandelen en om HIV-tests te ondergaan. Ik heb ze verteld over alternatieven die we hadden bedacht voor het ritueel van vrouwenbesnijdenis. Ik denk dat het heeft geholpen dat er een gerucht rondging dat onbesneden vrouwen meer interesse hebben in seks”, zegt ze met een lach.

Culturele bloei
Ze vertelt dat haar reis door de mannenwereld van de Masaai even uitdagend als enerverend was. “Mijn grootste drijfveer was de overtuiging dat wij in de eerste plaats mensen zijn, en pas in de tweede plaats vrouwen. En wij kunnen tot grote bloei komen dankzij onze culturele identiteit en niet ondanks dat. En dat meisjes ook zonder besnijdenis trotse vrouwen kunnen worden.”

Barbara Hofmann was een succesvolle professional in de financiële wereld. Toen ze zag hoe de kinderen in Mozambique eraan toe waren in de oorlog die daar heerste, besloot ze alles achter zich te laten en haar leven aan hun welzijn te wijden.

Sleutel
Haar Nederlandse grootmoeder zei het haar al: “Meisje, het lot zal je de sleutel geven tot je missie in het leven, maar je moet zelf de keuze maken om de deur te openen.” Die raad nam Barbara Hofmann ter harte.

Emigreren
“Ik werkte in oorlogstijd in Mozambique. Ik besefte daar dat ik iets anders moest gaan doen dan over geld nadenken: de kinderen helpen. Ik ging terug naar mijn woonplaats Genève, verkocht al mijn bezittingen, richtte stichting ASEM op en emigreerde naar Mozambique.”

Langs de deuren
Daar aangekomen ging Barbara langs de deuren, om te vragen om een half kopje rijst en een tomaat. “Als iedereen die gift doet, kunnen we wel 100 liter soep maken”, was haar antwoord als de mensen sceptisch reageerden op die vraag. Hofmann: “Ik hield vol dat de problemen die heersten van iedereen waren, niet van losse individuen. En dat we samen aan een oplossing moesten werken.”

Cyclonen en overstromingen
Toen er vrede kwam in oktober 1992 kreeg haar stichting een stukje land, waarop vier tenten werden gezet. Er kwamen steeds meer kinderen, die daar psychologische ondersteuning en scholing kregen. Barbara: “We waren er één grote familie.” Er kwam een tweede centrum bij. Het aantal kinderen groeide tot wel 360. Daarna sloeg het noodlot toe. Cyclonen en overstromingen vernietigden beide centra in 1999 en 2000 – en Barbara begon opnieuw.

Intensive care
“Natuurlijk begonnen we meteen te herbouwen. Het was ons leven dat we verdedigden.” Voor Barbara was dat letterlijk het geval. Getroffen door een akelige vorm van malaria lag zij weken in coma waarvan 20 dagen op intensive care. “Ik ging door het oog van de naald. Ik had een bijna-dood-ervaring. Daarin voelde ik dat ik terug moest. Mijn werk was nog niet af.”

Moord en verkrachting
De verhalen van de kinderen uit Barbara’s familie zijn aangrijpend. Ze maken tastbaar hoeveel verschil ASEM maakt in de levens van de kinderen. De jongen die gedwongen werd te helpen bij het vermoorden van zijn ouders, en die bij haar de kans kreeg met zichzelf in het reine te komen. Of het meisje dat op haar zesde een stukje brood moest ‘betalen’ met een verkrachting, maar dat uiteindelijk haar daders kon vergeven.

Leren van kinderen
Barbara is dankbaar dat ze de kinderen mag begeleiden, en is diep onder de indruk van de wijsheden van de kinderen. Ze heeft naar eigen zeggen, nog het meest geleerd op ‘de universiteit van de kinderen’. Het belangrijkste daarvan is dat er echt genoeg is voor ons allemaal op deze wereld. Barbara: “Als we maar durven kiezen met ons hart. Niet met onze ogen. Niet met ons hoofd. Of met onze portemonnee.”

De 18-jarige Olivia Bee dacht dat ze ertoe veroordeeld was wiskundige te worden of iets anders “slims”, maar het lukte haar om zichzelf te ontwikkelen tot topfotograaf. “Het schoolsysteem in de Verenigde Staten is toe aan een drastische update.”

Topfotograaf
Olivia Bee begon op haar 11^de te fotograferen. Op haar 13^de schoot ze haar eerste werk in opdracht van Converse. Nu is ze 18 en heeft ze een lijst van gepubliceerd werk, zowel redactioneel als commercieel, waar menig topfotograaf trots op zou zijn aan het eind van zijn carrière.

Robots
“Ik dacht op de middelbare school dat ik wiskundige moest worden of zoiets”, vertelt Olivia. “Ik probeerde mijn ambitie te kanaliseren op een traditionele manier. Ik deed mijn best om te excelleren en slim te zijn. Ik bouwde zelfs robots.” Haar werkelijke droom was kunstenaar te worden. Maar dat lag niet binnen haar bereik – zo oordeelde zijzelf en haar omgeving.

“Met realistisch zijn kom je niet noodzakelijkerwijs ver in het leven. Soms moet je de realiteit keihard links laten liggen. Dromen relativeren is voor watjes!”

Kreten
“Iedereen vertelt je, vooral in Amerika, dat je je hart moet volgen. Je dromen moet waarmaken. En nog meer van die kreten. Wat je er niet achteraan hoort, is dat dat maar bij woorden blijft. Het daadwerkelijk najagen van die verlangens wordt helemaal niet aangemoedigd. Het is namelijk heel duidelijk wat je moet doen: realistisch zijn. En de geijkte paden bewandelen. Naar een college gaan, het systeem volgen.”

Keihard
“Met realistisch zijn kom je niet noodzakelijkerwijs ver in het leven”, zegt Olivia. “Soms moet je de realiteit keihard links laten liggen. Dromen relativeren is voor watjes! Als je je passie vindt, krijg je meteen ook die enorme drang om te produceren, te werken, de beste te zijn. Je leert door dingen gewoon te doen. Sterker nog: het belangrijkste wat ik heb geleerd op de middelbare school is dat je vooral leert van dingen die je buiten school doet. En je zou dit nog algemener kunnen trekken: je moet altijd dingen doen naast de dingen die je moet doen.”

Jezelf ontdekken
Olivia ziet veel mogelijkheden voor verbetering van de manier waarop tieners worden begeleid in de keuzes die ze maken voor hun toekomst. “Je tienerjaren zijn ervoor bedoeld jezelf te ontdekken. In die periode komen er zo veel meningen en adviezen op je af, van school, je ouders, je vrienden, terwijl de enige stem waar je echt naar zou moeten luisteren die van jezelf is.” Ze voegt eraan toe: “Het is belachelijk dat er gezegd wordt dat je als je niet naar de universiteit gaat, je niet zult slagen in het leven en ongelukkig zult eindigen.”

Zelfstarter
Zelf was ze oorspronkelijk verlegen en niet zo zelfverzekerd. “Jammer dat ik niet eerder ontdekte dat ik prima in staat was keuzes te maken. Maar vanaf het moment dat ik dat voelde, ben ik gaan knallen. Ik ben een zelfstarter, ik volg mijn dromen. Niets staat me in de weg omdat ik het niet toelaat dat iets me in de weg staat.”

In nauwsluitende zwartkanten pakken ontworpen door modeontwerpster Iris van Herpen, danste de groep de sterren van de hemel. De avond daarvoor hadden ze opgetreden in Duitsland, en de dansers waren pas vlak voor het optreden in Hotel Okura aangekomen na een treinreis van vijf uur. Maar van eventuele vermoeidheid was niets te merken, zo intens en ontroerend was de show.

Lees hier het interview met choreografe Nanine Linning, waarin ze vertelt over ZERO. ‘Ik hoop dat de voorstelling onder de huid gaat zitten.’

Dit optreden tijdens TEDxAmsterdamWomen 2012 werd mede mogelijk gemaakt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst.

The Internet of Things

Wat is het? ‘The Internet of Things.’ Wat betekent het voor ons? Wanneer gaat het gebeuren? Het antwoord op deze vraag is … het is er al. Het internet blijft zich ontwikkelen. We zien een verschuiving van ‘anytime, anyplace, anyone’ naar ‘anything’. Ook dingen worden verbonden aan het internet. Zo kun je bijvoorbeeld thuis je lampen aan- en uitdoen met je smartphone.

We hebben dingen en we hebben data, de vraag is alleen wat mensen er mee gaan doen? Er is al software en hardware beschikbaar waarmee mensen creatieve dingen kunnen doen. Volgens Goulden is het een kwestie van ‘open tools’ ontwikkelen. Tools die met elkaar kunnen communiceren.

Denk aan techniek en gezondheidszorg. Er zijn al mensen die dagelijks hun activiteiten bijhouden, hun bloeddruk en gewicht meten en op die manier leren over hun gezondheid en welbevinden. Nieuwe technologieën maken het simpeler dan ooit om persoonlijke data te verzamelen en te analyseren.

Interactieve kleren

Denk aan interactieve kleren. Whiskey merk Ballantines innoveerde met T-shirts (#tshirtOS)door ze aan het internet te koppelen en er tekst op te programmeren. Zo heb je een T-shirt als creatieve statusupdate. Denk je eens in wat je allemaal kunt doen als je kleren zijn verbonden met het internet.

Stel je de schoenenwinkel van de toekomst eens voor. Met een 3D printer maak je schoenen met de perfecte pasvorm. En je kunt ook nog eens zelf de kleur bepalen. Nog een bijkomend voordeel; de schoenen hoeven niet meer verscheept te worden. Daarnaast kun je er een passende outfit bij printen en zelfs je eigen accessoires.

Nog een scenario. Wat als het licht niet meer verbonden is aan de lantaarnpaal? Wat als het rond zou vliegen en je zou volgen? Wat als je het zou kunnen controleren? Stel je krijgt een hartaanval op straat en de lampen boven je hoofd gaan knipperen, mensen zouden je meteen te hulp kunnen schieten. En een ambulance kunnen waarschuwen.

The Internet of Things. Er kunnen interessante applicaties ontstaan als mensen er creatief mee omgaan.

Bekijk hier de TED talk van Lorna Goulden.