Slavernij iets uit het donkere verleden? Nee hoor, het bestaat nog steeds. Het is zelfs dichterbij dan je denkt, aldus Corinne Dettmeijer. Als Nationaal Rapporteur Mensenhandel houdt zij zich sinds 2006 bezig met alles wat te maken heeft met het uitbuiten van mensen in en uit Nederland.

Een ver van je bed-show is het allesbehalve, legt Dettmeijer uit. Voor degenen die denken dat ze doelt op Poolse kaswerkers of prostituees uit Afrika komt ze met onthutsende cijfers: ‘Wist je dat maar liefst een derde van alle slachtoffers Nederlands is?’

Slavernij
Dettmeijer vindt het belangrijk dat mensen weten dat er nog altijd moderne vormen van slavernij bestaan. ‘Je zou bijna zeggen dat die nog lastiger zijn tegen te gaan dan vroeger. Toen moest voor slaven worden betaald en vertegenwoordigden zij een bepaalde waarde. Nu worden mensen gedwongen of misleid en vervolgens uitgebuit en daarna zonder enig bezwaar ingeruild voor andere.’

Hoe kunnen gewone Nederlanders hun steentje bijdragen? Dat is helemaal niet zo ingewikkeld, aldus Dettmeijer. ‘Als je weet dat je voor een bakje champignons maar 79 cent betaalt, dan kun je ervan uitgaan dat die prijs niet zomaar zo laag is. Of neem dat naaiatelier achteraf dat áltijd open is: zodra snel een gordijntje wordt dichtgetrokken als je langsloopt, kun je je afvragen of dat wel klopt.’

Vrouwen
Andere thema’s waar Corinne Dettmeijer aandacht voor vraagt zijn orgaantoerisme en gedwongen commercieel draagmoederschap. Sinds dit jaar is haar mandaat uitgebreid met het domein van Seksueel Geweld tegen Kinderen. Het is geen onbekend terrein voor haar, dankzij de ruimschoots vertegenwoordigde loverboys in mensenhandelzaken. Daarnaast was Dettmeijer bovendien lange tijd kinderrechter.

Heeft ze er bij haar functie eigenlijk profijt van om een vrouw te zijn? Dettmeijer wacht geen seconde om duidelijk te maken dat er minstens evenveel mannen zich met hart en ziel inzetten tegen mensenhandel. Bij haar carrière in de rechterlijke macht dan? ‘Daarin is wel een hoop veranderd, ja. Toen ik bijna veertig jaar geleden begon, 24 jaar oud en net getrouwd, vroegen mensen wat mijn man ervan vond. En parttime werken was al helemaal geen optie.’

Gespecialiseerde rechters
Op de vraag wat haar motiveert in haar strijd is de Nationaal Rapporteur Mensenhandel duidelijk: ‘Ik vind het echt heel erg dat dit soort dingen in Nederland gebeuren.’ En: ‘Wie wil nou in een maatschappij wonen met moderne slavernij?’ Al erkent ze dat we niet mogen klagen met de uiterst goede positie van Nederland op de wereldladder en voldoende politieke aandacht voor haar thema’s. Dit wordt onderstreept door het nieuwe regeerakkoord.

Onlangs nog behaalde Dettmeijer een grote overwinning: er komen gespecialiseerde rechters die zich enkel gaan verdiepen in mensenhandel. Dit had zij al een aantal jaar aanbevolen, maar er werd nooit eerder gehoord aan gegeven. Een opluchting volgens de voormalig raadsvrouwe, want veel daders zouden veel te lage straffen ontvangen. Dit gebeurt bijvoorbeeld vaak bij loverboyzaken, waar het misbruik ogenschijnlijk vrijwillig begint.

TEDtalk
Op 1 december vertelt Corinne Dettmeijer bij TEDxAmsterdamWomen waarom het zo belangrijk is dat we weten wat mensenhandel is, hoe we het kunnen herkennen en wat we daar zelf aan zouden kunnen doen. Niet voor niets luidt de titel van haar TEDtalk: mensenhandel, dichterbij dan je denkt.

(Foto: I am Ivar)