52% van de Nederlandse vrouwen is niet financieel zelfstandig. Zij kunnen zelf niet of nauwelijks in hun levensonderhoud voorzien. Ze zijn vaak financiële afhankelijk van anderen, zoals echtgenoten, familie of de overheid. En deze afhankelijkheid maakt vrouwen kwetsbaar voor financiële tegenslagen en levensgebeurtenissen zoals een scheiding of het verlies van een baan. Dat is de belangrijkste bevinding uit het onderzoek Vrouwen en Financiën, gedaan door Aletta E-Quality, het kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis.

De groep niet-economisch zelfstandige vrouwen in Nederland is groot: ongeveer 3 miljoen vrouwen hebben geen eigen inkomen, een uitkering of betaald werk dat minder verdient dan 900 euro netto per maand. Zij zijn voor hun levensonderhoud afhankelijk van anderen.

Weinig bewust
Uit het onderzoek blijkt dat de onderzochte vrouwen vaak een rooskleurig beeld van de toekomst hebben en zijn zich weinig bewust van de financiële risico’s die zij vanwege hun inkomenssituatie lopen. Pas als vrouwen in hun eigen leven geconfronteerd worden met ingrijpende gebeurtenissen en de negatieve financiële gevolgen ervan, lijken zij zich meer bewust te worden van deze risico’s. Uit het onderzoek blijkt dat twee factoren meespelen bij het financieel bewustzijn van vrouwen.

Eigen inkomen belangrijk
Hoewel een deel van de vrouwen in het onderzoek voor haar levensonderhoud (grotendeels)
afhankelijk is van het inkomen van haar partner, ervaren deze vrouwen dit vaak niet zo. Een
beperkt eigen inkomen blijkt voor veel vrouwen voldoende om zich financieel onafhankelijk te
voelen. 81 procent van de vrouwen in dit onderzoek vindt het belangrijk om een eigen inkomen te
hebben. Vrouwen met partner én kinderen blijken daarbij minder sterk aan een eigen inkomen te
hechten in vergelijking met vrouwen zonder partner of zonder kinderen. Overigens wordt
een eigen inkomen vaak breder opgevat dan alleen inkomen uit betaald werk, ook een uitkering of
bepaalde toeslagen rekenen sommige vrouwen hiertoe.

Appeltje voor de dorst
Naast het gevoel van financiële onafhankelijkheid, verwachten veel vrouwen ook niet dat hen iets
kan overkomen dat hun inkomenssituatie negatief beïnvloedt (zoals scheiding, werkloosheid of
ziekte). Vooral het vertrouwen in de eigen relatie blijkt groot. Dit heeft tot gevolg dat 32 procent van de vrouwen met partner geen maatregelen heeft genomen mocht het inkomen van hun partner wegvallen. Ze hebben hier überhaupt nog nooit bij stilgestaan of denken dit te zijner tijd wel te regelen. 42 procent van de vrouwen gaat er vanuit dat ze in een dergelijke situatie weer of meer kan gaan werken om het weggevallen inkomen op te vangen. Slechts 18 procent van de vrouwen met partner heeft daadwerkelijk financiële maatregelen genomen om een terugval in inkomen te ondervangen.

Voldoende financiële kennis
Ook maken veel vrouwen geen concrete financiële afspraken met hun partner: 77 procent van de vrouwen vindt dat afspraken niet nodig zijn, omdat dit vanzelf goed gaat. Aletta stelt in haar rapport dat juist voor deze vrouwen het vergroten van financieel bewustzijn en financiële competenties belangrijk is. “Immers, een vrouw die zich verdiept in haar financiën, voldoende financiële kennis en vaardigheden heeft en stilstaat bij financiële gevolgen van levenskeuzes en – gebeurtenissen loopt minder financiële risico’s en kan financiële tegenslagen beter opvangen.”

Lees hier de belangrijkste bevindingen uit het rapport van Aletta EQuality

Weten hoeveel vrouwen precies werken? Hier alle cijfers van het CBS