Sherry Turkles TED-talk is een klap in het gezicht voor wie zichzelf er, net zoals de schrijver dezes, wel eens op betrapt tijdens het bellen met een vriendin de timeline op Twitter door te scrollen, of wel eens zenuwachtig wordt als er ergens geen bereik of wifi blijkt te zijn.

Verbonden
Psycholoog Turkle specialiseert zich in de relatie tussen mens en technologie. In haar talk op TED 2012 legt ze haarfijn uit wat de verschillen zijn tussen het offline en online met elkaar verbonden zijn. Ze schreef er een boek over, Alone Together. En, ik verklap nog niet te veel als ik zeg dat wie denkt dat hij online beter af is dan offline – een gedachte die oprukt, want online zijn toch veel meer connections en bronnen beschikbaar en kun je zelf de beste kwaliteit uitkiezen – het nog niet helemaal heeft begrepen.

Als poweruser van meerdere devices wil ik het ook niet graag toegeven, maar deze vrouw heeft een punt – en dat maakt ze extra duidelijk door de vele herkenbare voorbeelden die ze opsomt en vervolgens in psychologische context plaatst.

Online en offline conversaties zijn fundamenteel verschillend, blijkt uit Sturkles verhaal, en door doorlopend te participeren in online conversaties lopen we zelfs het risico te verleren we hoe we offline conversaties moeten voeren. Zo verrijkt het online leven het offline leven niet meer, maar werkt het juist verarmend.

Afgeleid zelf
De online conversatie stelt ons in staat onszelf te cureren: we kunnen onze status updates, de foto’s die we posten en de tekstberichten die we typen herschrijven, selecteren, bewerken. Dit zorgt er niet alleen voor dat we onszelf deels herscheppen naar ons eigen ideaalbeeld, wat ons uiteindelijk van onszelf vervreemdt, maar ook dat we het de ander onmogelijk maken ons op een dieper niveau te leren kennen. De verbondenheid die we vanuit dit afgeleide zelf totstandbrengen, is anders dan die offline.

Die verarming moeten we zien te vermijden, vindt Sturkle. In 1996 stond ze ook al op het TED-podium. Ze vertelde toen over haar boek Life on the Screen, waarin ze de beargumenteerde hoe de ervaringen in de virtuele wereld die in de fysieke wereld konden verrijken. Destijds beleefde je op een forum, chatroom of andere virtuele omgeving wat, en logde je daarna weer uit, om wat je meegemaakt had mee te nemen in je offline bestaan.

Uitloggen
Van uitloggen is inmiddels geen sprake meer. Het doorlopend online aanwezig kunnen zijn draagt de belofte in zich het einde te betekenen van de eenzaamheid. Echter het doorlopend posten en lezen van berichten vanuit zo’n gecureerd “ik” leidt niet tot een grotere verbondenheid, maar tot een identiteit die afhankelijk is van het netwerk, een zijnswijze die zich laat samenvatten in het motto I Share Therefore I Am. Het ergste is dat eenzaamheid die we bevechten niet wordt opgelost door dit dwangmatige verbinden. En paradoxaal genoeg komt dat doordat we met z’n allen niet meer even alleen kunnen zijn.

Even ononderbroken alleen kunnen zijn is nodig om je van jezelf bewust te zijn en de aandacht en het vertrouwen te genereren om open te kunnen staan voor intimiteit – echte verbondenheid.

Ehm, mensen, veel plezier met de video, de auteur logt even uit.