Verslag: Marli Huijer
Marli Huijer, hoogleraar filosofie en schrijver van het boek ‘Ritme. Op zoek naar een terugkerende tijd’, bespreekt tijdens haar TED-talk hoe we onze sociale ritmes uit het oog zijn verloren in de 24 uurs maatschappij. Ze legt uit wat de consequenties van dit verlies zijn en stelt voor hoe we ontstane problemen zouden kunnen oplossen.
24/7 maatschappij
Tegenwoordig worden we geacht 24/7, 7 dagen per week, 52 weken per jaar actief te zijn. Dit heeft verschillende oorzaken, zoals bijvoorbeeld globalisatie. We maken deel uit van een mondiale tijd en die is in feite tijdloos. Radio en tv hebben aan deze 24/7 maatschappij bijgedragen, maar ook ICT en social media.
Combinatiestress
Een andere reden is dat vrouwen meer zijn gaan werken. Mannen hebben hierdoor een deel van de zorg voor het gezin op zich genomen. De stress die dit met zich meebrengt, noemt Huijer combinatiestress. Beleidsmakers denken dit probleem op te lossen door werktijden, schooltijden en openingstijden van winkels flexibel te maken. Maar dit heeft bepaalde consequenties. Zo waarschuwt Huijer dat we hierdoor de eb en vloed van rust en activiteit verliezen. Er is geen verschil meer tussen dag en nacht, weekdagen en weekenddagen. We verliezen het begrip van tijd. We hebben het gevoel dat het efficiënter is om flexibel te zijn, maar daar zet Huijer haar vraagtekens bij. Sociale ritmes zijn namelijk hele efficiënte ritmes om tijd te ordenen. We verliezen sociale cohesie. Want sociale ritmes helpen ons om samen te werken en samen te vieren. We weten op welke tijden we stil moeten zijn en op welke tijden we bezig moeten zijn. We worden allemaal een zooitje lawaaierige atomen.
Het behoud van sociale ritmes
Maar wat kunnen we nu doen om sociale ritmes te behouden? Huijer benadrukt dat ze niet terug wil naar de jaren ’50. Ze gooit het idee dat mannen fulltime zouden moeten werken en vrouwen parttime meteen overboord. We moeten op zoek gaan naar nieuwe ritmes, aldus Huijer. Zo zouden we een pauze in het midden van de week kunnen inlassen, op woensdagmiddag, waardoor we meer energie krijgen. Ook is het instellen van een vaste ‘oplaaddag’ goed voor onze gezondheid, bijvoorbeeld een zaterdag of een zondag. In plaats van het flexibel maken van alle tijd, zouden we shifts kunnen instellen voor vroege vogels en nachtuilen. We zouden kunnen stimuleren dat mannen en vrouwen tussen hun twintigste en veertigste minder werken, en meer vanaf hun veertigste. Zodat jongere mensen meer tijd kunnen besteden aan de zorg voor hun kinderen, zonder dat het stress oplevert. Je hebt dan gelijk een carrièreperspectief na je vijftigste.
Huijer sluit haar TED-talk af met de opmerking dat men zich bewust moet zijn van de risico’s van de 24/7 maatschappij en wat het doet met onze publieke sfeer.










